Inleiding

Er wordt wel gezegd dat retorica de kunst van het overtuigen is. Wat is overtuiging precies? En waarvan wil jij mensen overtuigen? Als deze kunst gepaard gaat met macht, waarom zou jij die kunst dan moeten leren? Deze vragen kennen niet alleen een politieke en juridische dimensie maar ook een individuele: is een goed leven een voorwaarde om een goed redenaar te worden? De klassieke denkers waren hier helder over. De ideale redenaar moet vooral ook een goed mens zijn. Maar wat is dat, een goed mens? En stel deze zou bestaan, hoe word je dat?

In deze cursus ga je naast deze filosofische vragen aan de slag met de kunst van spreken zelf. Je zult wekelijks een speech houden over een historisch of actueel thema uit de politiek, het recht of het leven van alledag. Bovendien zal je filosofische essays schrijven en een aantal belangrijke teksten lezen om behalve de kunst van het spreken ook de kunst van het lezen en schrijven beter onder de knie te krijgen.

Doelen

Deze cursus is erop gericht om studenten in te leiden in de theorie en de praktijk van de retorica door het onderwerp vanuit verschillende perspectieven en vakgebieden te bestuderen:

  • Retorische theorie. Elk college bevat een beknopte uiteenzetting van één van de aspecten van retorische theorie zoals de argumentatieleer, de taken van de redenaar, een bespreking van de emoties en hun retorische belang.
  • Historische toespraken. De studenten zullen een keur uit de belangrijkste en mooiste toespraken uit de wereldgeschiedenis lezen of kijken en de retorische kwaliteiten ervan analyseren.
  • Retorische oefeningen. De studenten zullen allerlei uitdagende oefeningen krijgen zodat ze niet alleen de retorische theorie ontdekken, maar ook in praktische zin beter leren spreken. Er is veel aandacht voor feedback, zowel van de docent als ook van de studenten onder elkaar.
  • Filosofische onderbouwing. Door beroemde kritieken op de retorica te lezen en te bediscussiëren worden de studenten uitgedaagd om de fundamentele en filosofische vragen te stellen die achter de theorie en de praktijk van de retorica schuilgaan.

Literatuur

Hier volgt een lijst met teksten die tijdens de colleges behandeld zullen worden:

  • Plato’s Apologie
  • Plato’s Gorgias
  • Passages uit Aristoteles’ Retorica
  • Cicero De ideale redenaar
  • Passages uit Augustinus’ Belijdenissen
  • Lord Chesterfield’s Letters

Docenten

Jordi Wiersma MA LLM         jordi.wiersma@landmerk.nl
Daniël van der Maas MA        daniel.vandermaas@landmerk.nl